آرامش | جستوجوی معنا، عشق و زمان در استانبول قرن بیستم
نویسنده: احمد حمدی تانپینار
مترجم: علیرضا سیفالدینی
ناشر: فرهنگ نشر نو
کتاب آرامش اثر احمد حمدی تانپینار، یکی از بزرگترین نویسندگان و اندیشمندان ادبیات ترکیه است.
این رمان اثری عمیق و شاعرانه دربارهی بحران هویت انسان مدرن در بستر جامعهی ترکیهی در حال گذار است؛ داستانی دربارهی عشق، زمان، حافظه و جستوجوی معنایی برای زیستن در میان آشوب دنیای نو.
تانپینار در این رمان با نگاهی فلسفی و شاعرانه، زندگی مردی به نام «مهمت نوری» را روایت میکند؛ مردی که میان عشق و تعهد، ایمان و شک، سنت و مدرنیته گرفتار است.
او در پی آرامشی است که نه در مذهب و نه در پیشرفت مادی مییابد — بلکه در لحظههایی از توازن میان گذشته و اکنون.
درباره کتاب
رمان آرامش در آستانهی جنگ جهانی دوم و در دل استانبول میگذرد.
شهر در این رمان خود به شخصیتی زنده بدل میشود — شهری میان شرق و غرب، گذشته و آینده، در حال از دست دادن روح خویش.
نویسنده با ظرافتی شاعرانه، زندگی چهار شخصیت اصلی (مهمت نوری، ثریا، فؤاد و عدنان) را به هم میتند تا تصویری از نسلی سرگشته میان مدرنیته و میراث سنتی خلق کند.
در این میان، عشق میان نوری و ثریا استعارهای از جستوجوی جاودانهی انسان برای معنا و آرامش است.
تانپینار، که خود فیلسوف زمان و استاد ادبیات عثمانی بود، در این اثر تلفیقی بدیع از نثر شاعرانه، تفکر فلسفی و روانشناسی شخصیت ارائه میدهد.
ساختار کتاب
آرامش در چهار بخش نوشته شده است که هر یک بازتاب مرحلهای از سفر درونی قهرمان است:
- روز گذشته — بازگشت به خاطرات و تقابل میان عشق و از دستدادن.
- روز امروز — درگیری ذهنی با تنهایی و بحران هویت.
- روز آینده — مواجهه با جنگ، مرگ و بیثباتی جهان مدرن.
- فصل نهایی (صلح در ناپایداری) — درک آرامش در پذیرش ناتمامی و گذر زمان.
تانپینار با ساختاری موزون و ریتمی کند، مفهوم «زمان» را به عنوان نیرویی زنده در روایت جای میدهد — زمان در این رمان همچون حافظهای جمعی است که پیوسته بازمیگردد.
ویژگیهای برجسته کتاب
- اثری فلسفی و شاعرانه دربارهی جستوجوی معنا در جهان مدرن
- بازتاب روشنفکری ترکیهی میانهی قرن بیستم میان شرق و غرب
- زبانی تصویری، موسیقایی و اندیشمندانه
- بررسی عشق، ایمان، فلسفه و زمان در قالب رمان
مضمون کلی اثر
آرامش بیش از هر چیز دربارهی جستوجوی درونی انسان است — جستوجویی برای معنا در جهانی که بهظاهر پر از حرکت است، اما از درون تهی.
نوری، قهرمان داستان، نمایندهی نسلی است که میخواهد میان ایمان و شک، میان زیبایی و عقل، میان شرق و غرب تعادلی بیابد؛ و در این میان درمییابد که آرامش، نه مقصد، بلکه سفری درونی است.
چرا باید کتاب آرامش را بخوانیم؟
زیرا این اثر یکی از ستونهای اصلی ادبیات مدرن ترکی است؛ رمانی که هم از نظر فلسفی غنی است و هم از نظر ادبی زیبا.
اگر به رمانهای تأملبرانگیز، روانشناسی شخصیت، و ادبیاتی علاقه دارید که میان شعر و فلسفه حرکت میکند، آرامش تجربهای فراموشنشدنی خواهد بود.
دیگر آثار نویسنده و مترجم
تاریخ خاص تنهایی — نشر نو
کتاب خم — نشر نیماژ
حالات آزاد عشق — نشر نگاه
زخمی — نشر چشمه
خروج — نشر افراز
خروسخوان — نشر ققنوس
