اساطیر ایران (درسگفتارها)
نویسنده: عباس مخبر
ناشر: انتشارات مرکز
«اساطیر ایران (درسگفتارها)» اثری است پژوهشی، روشن و فراگیر از عباس مخبر که در آن روایتها، شخصیتها، مفاهیم و ساختارهای اساطیر ایرانی به شیوهای نظاممند و تحلیلی بررسی میشود.
این کتاب حاصل مجموعه درسگفتارهایی است که نویسنده در آن کوشیده جهان اسطورهای ایران را از دل متون کهن، روایتهای شفاهی، اسناد تاریخی و نشانههای فرهنگی بیرون بکشد و تصویری گسترده، منسجم و قابلفهم از آن ارائه دهد.
اثر، خواننده را با بنیادهای معنایی و فکری اسطورههای ایرانی آشنا میکند—از خدایان و داستانهای آفرینش تا نبردها، قهرمانان، نیروهای روشنایی و ظلمت، و روایتهایی که بر جهانبینی ایرانی اثر گذاشتهاند.
دربارهی کتاب
در این کتاب، مخبر بهجای ارائه روایتی صرفاً داستانی، اسطورهها را بهمثابه نظامهایی فکری، فرهنگی و نمادین بررسی میکند.
برخی از محورهای کتاب عبارتاند از:
- سرچشمههای شکلگیری اساطیر ایرانی و جهانبینی حاکم بر آنها
- ساختار آفرینش در روایتهای ایران باستان
- جایگاه ایزدان، ایزدبانوان، نیروهای تاریکی و روشنایی
- مفاهیم بنیادین مانند دوگانهانگاری، زمان، مرگ و رستاخیز
- تحلیل روایتهای مهم در اوستا، متون پهلوی و سنتهای پس از آن
- پیوند اسطوره با آیینها، اخلاق و هویت ایرانی
کتاب نشان میدهد اسطورهها چگونه زیربنای بسیاری از مفاهیم فرهنگی، دینی و حتی اجتماعی ایرانیان را شکل دادهاند.
ساختار کتاب
پیشروی کتاب، هم موضوعی است و هم تاریخی:
- مقدمهای درباره معنا و کارکرد اسطوره
- معرفی جهان اسطورهای ایران و ریشههای آن
- روایت آفرینش و ساختار کیهانشناسی در متون ایرانی
- بررسی ایزدان و مفاهیم بنیادین اساطیری
- تحلیل قهرمانان و چرخههای روایت
- رابطه اسطوره با فرهنگ و هویت ایرانی
این ساختار باعث میشود خواننده قدمبهقدم وارد جهان اسطورههای ایران شود و درک عمیقتری از ریشههای معنایی آن به دست آورد.
ویژگیهای برجسته کتاب
- رویکرد نظاممند و تحلیلی به اساطیر ایرانی
- اتصال میان روایت، تاریخ و فرهنگ
- زبانی روشن، قابلفهم و مناسب مخاطب عمومی و تخصصی
- مناسب برای دانشجویان ادبیات، تاریخ، فرهنگ و علاقهمندان اسطورهشناسی
- یکی از بهترین منابع برای آشنایی مقدماتی و میانه با اساطیر ایران
مضمون کلی اثر
در قلب این درسگفتارها این اندیشه جاری است:
اسطورهها روایتهایی درباره گذشته نیستند؛ آنها ساختارهای معناییاند که امروز ما را نیز شکل میدهند.
این اثر نشان میدهد چگونه جهان اساطیری هنوز در زبان، فرهنگ و تخیل ایرانیان حضور دارد.
چرا باید این کتاب را بخوانیم؟
زیرا «اساطیر ایران (درسگفتارها)» از جامعترین و روشنترین متون درباره اسطورههای ایرانی است؛ کتابی که هم برای مطالعه مقدماتی مناسب است و هم برای خواننده جدی علوم انسانی ارزش تحلیلی دارد.
این اثر بهویژه برای کسانی که میخواهند ریشههای فکری و فرهنگی ایران را عمیقتر درک کنند، ضروری و الهامبخش است.
