آرتور کوستلر در خِزْران به بررسی تاریخی و نظریهای قوم خَزَر میپردازد؛ قومی که در سرزمینهای شمال دریای خزر سکونت داشتند و در دورههای میانه تاریخی نقش مهمی در تعامل میان قدرتهای شرق و غرب ایفا کردند. کوستلر استدلال میکند که این قوم در مقاطعی دین یهود را اختیار کردند و با این انتخاب، مسیری متفاوت از دیگر جوامع پیرامون خود دنبال کردند.
کوستلر در کتاب نه تنها بر تاریخ ظهور و افول خَزَرها تمرکز میکند، بلکه به میراث فرهنگی و تأثیرات آنها بر جوامع بعدی نیز میپردازد. او تلاش میکند شکافها و گریزگاههای تاریخی را بازسازی کرده و پرسشهایی درباره نسب قوم یهود اروپایی مطرح سازد.
در مقدمه نسخهٔ فارسی، اشاره شده است که انتشار این کتاب پس از حدود سی سال تجدید چاپ شده است.
ویژگیهای برجسته کتاب
ترکیب پژوهش تاریخی و نظریهی انتقادی درباره قوم خَزَر
بررسی جنبههای ناشناخته تاریخی و فرهنگیِ قوم کمتر مطالعهشده
استفاده از منابع بینالمللی برای بازسازی روایت خَزَرها و میراث آنها
ساختار فصلی و بخشهای اصلی کتاب
کتاب به دو بخش عمده تقسیم میشود:
بخش اول: چگونگی پیدایش، گسترش و اوج قدرتِ خَزَرها، و انتخاب دین یهود
بخش دوم: افول این قوم، زوال سلطهاش و تأثیرات تاریخی آن بر میراث یهودیان و جوامع اروپایی
