کتاب سرمایه و ایدئولوژی یکی از مهمترین آثار توماس پیکتی اقتصاددان برجسته فرانسوی است؛ اثری که فراتر از تحلیل اقتصادی، به بررسی تاریخی و سیاسی سازوکارهای نابرابری میپردازد. پیکتی در این کتاب گسترده و پژوهشمحور نشان میدهد که نابرابری صرفاً پدیدهای اقتصادی نیست، بلکه حاصل «روایتها، باورها و ایدئولوژیهایی» است که جوامع برای توجیه و بازتولید ساختارهای قدرت ایجاد کردهاند.
در این اثر، پیکتی به شکلی نظاممند به سراغ دورههای مختلف تاریخی—از جوامع مالکیتمحور پیشامدرن تا سرمایهداری معاصر—میرود و توضیح میدهد چگونه هر دوره با روایت ایدئولوژیک خاص خود، نابرابری را طبیعی، ضروری یا حتی اخلاقی جلوه داده است. او از نظامهای طبقاتی اروپا، هند، مستعمرات، بردهداری، و دولت–ملتهای قرن بیستم نمونه میآورد تا نشان دهد که هیچ نظام اقتصادی بدون پشتوانه فکری و ایدئولوژیک دوام نمیآورد.
پیکتی با ارائه مجموعهای از دادههای تاریخی، تحلیلهای میانرشتهای، و مقایسههای جهانی، بحث میکند که چرا نابرابری در جهان امروز دوباره به سطوحی مشابه قرن نوزدهم رسیده است. او این بازگشت را نتیجه سلطه روایتهای نولیبرال، ضعف نظامهای بازتوزیعی و فقدان مشارکت دموکراتیک واقعی میداند. کتاب در ادامه پیشنهادهایی رادیکال اما عملی برای بازاندیشی در عدالت اجتماعی ارائه میکند؛ از مالیات تصاعدی بر ثروت گرفته تا دموکراسی مشارکتی در ساختار مالکیت.
سرمایه و ایدئولوژی کتابی است که نگاه خواننده را نسبت به شکلگیری و تثبیت نابرابری تغییر میدهد و نشان میدهد چگونه «داستانهایی که درباره جامعه و اقتصاد میگوییم» مسیر آینده را تعیین میکنند. این اثر برای دانشجویان اقتصاد، سیاست و جامعهشناسی، و همچنین خوانندگانی که به مسائل عدالت اجتماعی، تاریخ سرمایهداری و نظامهای سیاسی علاقه دارند، خواندنی و اثرگذار است.
ویژگیهای برجسته کتاب
تحلیل تاریخی–فکری نابرابری در نظامهای مختلف
توضیح نقش روایتها و ایدئولوژیها در شکلدهی ساختارهای اقتصادی
استفاده از دادههای تاریخی و مقایسههای جهانی
مناسب برای پژوهشگران و علاقهمندان اقتصاد سیاسی و مطالعات نابرابری
