قتل پروفسور شلیک
ظهور و افول حلقه وین
نویسنده: دیوید ادموندز
مترجم: مهگل جابرانصاری
ناشر: انتشارات ترجمان علوم انسانی
«قتل پروفسور شلیک» اثری است تاریخی، فکری و روایی از دیوید ادموندز؛ کتابی که سرگذشت یکی از مهمترین جنبشهای فلسفی قرن بیستم—حلقه وین—و سرنوشت تراژیک رهبر آن، موریتس شلیک، را به شکلی جذاب و مستند روایت میکند.
این اثر نهفقط درباره یک قتل است، بلکه درباره تولد، شکوفایی و سقوط جریان «اثباتگرایی منطقی» است؛ جریانی که برای مدتی کوتاه اما تأثیرگذار، تلاش کرد زبان، علم و معنای فلسفه را دگرگون کند.
ادموندز در این کتاب نشان میدهد چگونه یک جنبش فکری میتواند از دل امید به عقلانیت، به میدان کشمکش سیاسی، اجتماعی و ایدئولوژیک کشیده شود—و چگونه قتل یک استاد فلسفه، پایان دوران یک مکتب را رقم میزند.
دربارهی کتاب
این کتاب روایتی زنده، تاریخی و چندبعدی از زندگی فکری و اجتماعی حلقه وین ارائه میدهد:
- حلقه وین چگونه شکل گرفت و چه ایدههایی داشت
- چرا متفکرانی چون کارنپ، ویتگنشتاین، شلیک و نویرات نقش کلیدی داشتند
- چه چیزی آنان را شیفته علم، زبان و شفافیت فکری کرده بود
- چگونه ظهور نازیسم، جنبش را از درون و بیرون تهدید کرد
- چرا قتل شلیک بهدست یکی از دانشجویانش نقطه پایان این جریان شد
ادموندز تاریخ فلسفه را با جزئیات اجتماعی، شخصیتپردازی و روایتهای مستند به هم میدوزد و ماجرایی واقعی را به روایتی خواندنی و پرتنش تبدیل میکند.
ساختار کتاب
فصلهای کتاب بهگونهای تنظیم شدهاند که تاریخ، زندگی شخصی و نظریههای فلسفی را در کنار هم قرار میدهند:
- معرفی وین اوایل قرن بیستم؛ شهری در اوج مدرنیته
- شکلگیری حلقه وین و نشستهای فکری آن
- شخصیتمحور شدن بحثها و تضادهای درونی گروه
- فشارهای سیاسی و ظهور نازیسم
- قتل موریتس شلیک و پیامدهای آن
- افول، پراکندگی و مهاجرت اعضا به اروپا و آمریکا
این ساختار کتاب را به اثری هم تاریخی، هم فلسفی و هم روایی تبدیل کرده است.
ویژگیهای برجسته کتاب
- روایتی مستند از یکی از مهمترین مکاتب فلسفی قرن بیستم
- پرداختی جذاب به زندگی، ایدهها و سرنوشت اعضای حلقه وین
- ترکیب تاریخ اندیشه، روایت جنایی و تحلیل اجتماعی
- مناسب برای علاقهمندان فلسفه تحلیلی، تاریخ علم و اندیشه مدرن
- کتابی که تاریخ فکری را با روایت داستانی پیوند میدهد
مضمون کلی اثر
در قلب کتاب این اندیشه موج میزند:
ایدهها در خلأ زندگی نمیکنند؛ سیاست، اجتماع و تاریخ میتوانند سرنوشت یک مکتب فلسفی را تغییر دهند.
حلقه وین نمادی است از تلاش انسان برای عقلانیت—و نیز شکنندگی این تلاش در برابر نیروهای تاریک زمانه.
چرا باید این کتاب را بخوانیم؟
زیرا «قتل پروفسور شلیک» یکی از جذابترین روایتها درباره تلاقی فلسفه، سیاست و تراژدی انسانی است.
این کتاب نهتنها تاریخ فکری یک مکتب بزرگ را بازگو میکند، بلکه تصویری روشن از عصر مدرن و بحرانهای آن ارائه میدهد.
