جادوی تراژدی در قاب کلمه: معرفی فیلمنامهی «مسافران» از بهرام بیضایی
کتاب مسافران، یکی از مهمترین فیلمنامههای بهرام بیضایی است که از سوی نشر روشنگران و مطالعات زنان منتشر شده؛ اثری که نهفقط بهعنوان متن سینمایی، بلکه بهعنوان یک اثر ادبی قدرتمند و چندلایه شناخته میشود. این فیلمنامه، نسخهی مکتوب فیلمی است که در سال ۱۳۷۰ ساخته شد و با نگاهی عمیق به مناسک سوگواری، جایگاه زنان، و تنش سنت و مدرنیته، به یکی از آثار شاخص سینمای ایران بدل شد.
خلاصه داستان کتاب مسافران
روایت فیلمنامه «مسافران» در بستر یک خانوادهی مذهبی در آستانهی یک جشن عروسی شکل میگیرد. در میانهی آمادهسازیها، خبری تکاندهنده میرسد: مسافرانی که قرار بوده از مشهد به تهران بیایند، در یک تصادف جان باختهاند. با این حال، مادر خانواده باور دارد که مردگان هنوز به خانه نرسیدهاند و باید مراسم عروسی برگزار شود. این تضاد میان باورهای عقلانی و آیینی، تم مرکزی داستان را میسازد و با زبان سینمایی بیضایی، به روایتی عمیق، فلسفی و شاعرانه تبدیل میشود.
چرا باید این کتاب را خواند؟
خواندن فیلمنامه «مسافران» نهتنها فرصتی برای آشنایی با یکی از مهمترین آثار بیضایی است، بلکه تجربهای از مواجهه با نوعی از نوشتار نمایشی است که هم بهلحاظ زبانی و هم از نظر مفهومی غنی و چندلایه است. اگر به تحلیل روایت، ساختار درام و جایگاه زن در سینمای ایران علاقهمند باشید، این کتاب دریچهای به عمق تفکر یک فیلمساز مولف است. اثر حاضر، هم برای دانشجویان و پژوهشگران سینما و هم برای علاقهمندان به ادبیات نمایشی، منبعی ارزشمند بهشمار میآید.
ژانر و آثار مشابه فیلمنامه مسافران
این کتاب در ژانر نمایشنامه و فیلمنامه فارسی جای میگیرد. از آثار مشابه میتوان به فیلمنامههای دیگر بیضایی همچون چریکهی تارا، سگکشی و مرگ یزدگرد اشاره کرد. همچنین آثار نمایشنامهای از نویسندگانی چون اکبر رادی و محمد رحمانیان برای علاقهمندان به درام ایرانی توصیه میشود.
دیگر آثار بهرام بیضایی
بهرام بیضایی از برجستهترین چهرههای تئاتر و سینمای ایران است. از آثار شاخص او میتوان نام برد:
مرگ یزدگرد
چریکهی تارا
سلطان مار
کارنامهی بندار بیدخش
هشتمین سفر سندباد
اگر به دنیای نمایش، ساختار نمادین روایتها و مضامین اسطورهای در ادبیات و سینما علاقهمند هستید، «مسافران» بهرام بیضایی یکی از ضروریترین آثاریست که باید در کتابخانهتان باشد.
